KAZAKİSTAN

Türkiye-Kazakistan Ticaret İlişkileri

Türkiye'nin Kazakistan'a ihracatı 1995-1998 yılları arasında sürekli artış göstermiştir. Rusya Federasyonu'nda 1998 yılında yaşanan ekonomik ve finansal krizin olumsuz etkileri neticesinde Kazakistan'a ihracatımızda 1999 yılında bir önceki yıla göre %55 oranında daralma olmuştur.

Bunun başlıca sebebi dış ticareti büyük ölçüde Rusya Federasyonu'na bağlı olan ülkenin krizden olumsuz etkilenmesi ve Rus malı ürünlerin Türk ürünlerine kıyasla ucuzlaması sebebiyle Rus ürünlerinin daha fazla tercih edilir olmasıdır. Öte yandan, Türkiye'nin Kazakistan'dan ithalatı 1995-1999 yılları arasında sürekli artış göstermiş olup, 2000 yılında bir önceki yıla göre artış %22.8 olmuştur.

İthalattaki artışın başlıca nedeni petrol ve petrol ürünlerindeki artıştır. 2000 yılında, Kazakistan'ın, Türkiye'nin toplam ihracatı içindeki payı %0,4, toplam ithalatı içindeki payı ise %0,6 olarak gerçekleşmiştir.

Türkiye-Kazakistan Dış Ticaret Değerleri (1000 $)

Türkiye'nin Kazakistan'a ihracatında plastikten inşaat malzemeleri, margarinler, tuvalet kağıtları, demir veya çelikten inşaat malzemeleri, alüminyum çubuk ve profiller, radyo-telefon, mobilyalar, prefabrik yapılar önemli yer tutmaktadır.



Eximbank Kredileri
Kazakistan'a Türk Eximbank tarafından 240 milyon ABD Dolarlık kredi çerçevesinde toplam 213,12 milyon ABD Dolarlık kredi kullandırılmıştır.

Eximbank Kazakistan'a açılan söz konusu kredi kapsamında gıda, ilaç, mobilya, inşaat malzemesi, otomotiv, telekomunikasyon ve tıbbi teçhizat ihracatı ile turizm, konaklama, deri işleme, giyim, gıda ve telekomünikasyon projeleri finanse edilmiştir.

Kazakistan tarafından yapılan proje başvuruları Türk Eximbak'ça değerlendirilmeye alınabilmektedir. Kazakistan'a yapılan ihracat, İhracat Kredi Sigortası programları çerçevesinde de desteklenmektedir.

KAZAKİSTAN İNŞAAT SEKTÖRÜ
Kazakistan'ın tüm ekonomisi gibi, inşaat sektörü de petrol sanayisinin başarısına bağlı. Petrol şirketlerinin doğrudan talebi, petrol sektörünün inşaat işleri olduğu gibi başkentte ofis inşaatını da içermektedir.

Ülkenin bazı altyapı projeleri bu sektörün ihtiyaçlarına göre belirlenmekte olup Aktao'daki yeni petrol limanı bu örneklerden biridir. Kazakistan'ın idari başkentinin Almaata'dan Astana'ya geçmesi, inşaat firmalarına iş fırsatları yaratmıştır. Yeni başkent, uluslararası havalimanını beklerken , ticari başkent Almaata da modern otoyollarını bekliyor.

Kazakistan'da her çeşit inşaat hizmetlerine büyüyen bir talep var: İnşaat, sanayi ve kamu hizmetlerinin ve de konutların onarımı , korunması, tasarım hizmetleri... Kısacası her çeşit inşaat mühendisliğine ihtiyaç var, inşaat ve mühendislik faaliyetleri: araştırma, geliştirme, tasarım, inşaat, sözleşme yönetimi vb…

Kazakistan'ın yeni başkenti Astana'ın genişlemesiyle ve ülkenin altyapısının güçlendirilmesiyle, limanların, yolların yenilenmesi ve genişletilmesi planları gibi birçok fırsatlar doğmaktadır.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Nazarbayev, 1997 yılında Astana'yı Kazakistan'ın yeni başkenti ilan etti ve hükümet 2000 yılında Astana'ya taşınmayı tamamladı. Hükümetin, Astana şehir merkezi ile havalimanı arasındaki bölgeyi inşa etmekte oldukça kararlı ve mevcut planları var. Yabancı yatırımcıları çekme amaçlı olan özel geliştirme programı başarıyla gerçekleştirildi. Programın hacmi 130 milyon dolar. 2002 senesinin ilk 11 ayında, 98 milyon dolar kullanıldı. 80 bina (dükkan, kafe vb…) inşa edildi. Şehrin gelişme programı ve ayrıntılı iş planına göre uzmanlık ve altyapı mühendisliği benimsenmiş oldu.

Hükümetin tasarladığı planda yer alan projeler arasında, Almaata - Astana otoyolunun (900 km) yenilenmesi, Astana havalimanının yeniden inşa edilmesi, ticaret merkezleri ile batı standartlarında otellerin , iş merkezlerinin ve yeni konutların inşaası mevcut. Bu projelerin gerçekleşmesinde, halen Kazakistan da faaliyet gösteren 10'dan fazla Türk inşaat firmasının önemli rolü var.

Hükümet yatırımcıları teşvik etmek için, kamu hizmetleri ve konut inşa eden firmalara vergi muafiyeti sağladı. Bu yatırımcılar, gelir vergisi, toprak vergisi ve mal vergisinden 5 yıl süre ile muaf tutulacaklar. Astana'ya hizmet veren inşaat sanayi çok hızlı büyüyor ve Astana ile uzağında olan bölgeler için gerekli inşaat malzemeleri ihtiyacı karşılayamıyor.

İnşaat malzemelerine duyulan ihtiyaç, yabancı yatırımcılar için önemli başka bir fırsat da oluşturuyor. İnşaat malzemelerinin %47'sini oluşturan, çimento, tuğla, ahşap kapı, pencere, çelik kapı gibi malzemeler Kazakistan'da üretiliyor. Diğer malzemeler ise Türkiye, Çin ve Almanya'dan ithal ediliyor.

Yararlı Adresler

Türkiye'nin Kazakistan'daki Temsilcilikleri

T.C. ALMA ATA BÜYÜKELÇİLİĞİ
ADRES: TOLE Bİ, 29 480100 ALMATY
TELEFON: + 7 3272 91 39 32,+7 3272 91 81 53, FAX: + 7 3272 50 62 08
E - MAIL: almatyturk@kaznet.kz

T.C. ALMA ATA TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ
ADRES: TOLE Bİ, 29 480100 ALMATY
TELEFON: + 7 3272 93 00 22,  FAX: + 7 3272 93 00 26
E - MAIL: dtalm@nursat.kz

Kazakistan'ın Türkiye'deki Temsilcilikleri

KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ BÜYÜKELÇİLİĞİ
ADRES: EBUZİYA TEVFİK SOK. NO:6 ÇANKAYA - ANKARA
TELEFON: 0312 441 23 01-2,  FAX: 0312 441 23 03

KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ İSTANBUL BAŞKONSOLOSLUĞU
ADRES: FLORYA CAD.NO:62,YEŞİLKÖY,BAKIRKÖY İSTANBUL
TELEFON: 0212 662 53 47-48,  FAX: 0212 662 53 49

KAYNAK:
CIA - The World Fact Book
İGEME - İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi
DTM - Dış Ticaret Müsteşarlığı
T.C. Dışişleri Bakanlığı